Süpernovalar Ve Akdelikler
Gökyüzüne akşam saatlerinde kafamızı çevirip baktığımız zaman uçsuz bucaksız uzayı görürüz. Peki uzayda neler var? Uzay milyarlarca yıldızdan,bu yıldızlara bağlı gezegenlerden ve büyük gökcisimlerinden oluşmaktadır.
Bizim içerisinde yer aldığımız güneş sistemi de uzayda yer alan bir yıldız sistemidir. Güneş bir yıldızdır, hem de küçük sayılabilecek türde bir yıldızdır. Bu yıldızın etrafında ise 8 gezegen eliptik yörüngelerinde hareket etmektedir. Sadece gezegenler yoktur; göktaşları, gaz ve enerji düzeneği de bu yıldız sisteminde yer alır. Peki güneş sistemindeki gezegenler güneşe bağlı da güneş bağlı değil mi? Elbetteki bağlı...Güneş yıldızı da bir yıldızlar yumağı olan Samanyolu Galaksisine bağlı olarak hareket etmektedir. Bu hareket uzay birimlerine göre çok yavaş olsa da Güneş yıldızı Samanyolu galaksisinin etrafında 250 milyon yılda bir turunu tamamlamaktadır. Şu ana kadar ki çalışmalar güneşin, Samanyolu galaksisinin etrafında 19 sefer döndüğünü göstermektedir, bu da güneşin dörtmilyaryediyüzmilyon yaşında olduğunu göstermektedir. Samanyolu galaksisinde güneş gibi 100 milyar yıldız yer almaktadır. Bu yıldızların büyük çoğunluğuda Güneş'ten büyüktür. Peki yıldızların bir ömrü yok mudur? Tabiki vardır...Yapısında yer alan hidrojeni bitiren yıldızlar içine çökerek büzüşürler ve birer karadelik haline gelirler. Bizim içerisinde yer aldığımız Güneş de bir gün çökecek ve küçük bir karadelik haline gelecektir. Çapı yaklaşık olarak 12 metre olan bir karadelik haline gelecektir. Bu Güneş gibi küçük bir yıldız için normaldir. Güneşten defalarca büyük olan yıldızlardan birisi olan süpernovalar, büyük çaplı ve uzayı denge altında tutan yıldızlar sistemleridir. Süpernovaların ömürlerinin bitmesi sonucu dev büyüklükte karadelikler meydana gelir. Bu karadelikler ise bırakın maddeyi, ışığı bile absorbe eden dev elektrik süpürgeleri gibi çalışırlar. Uzayda işi biten gökcisimlerini içlerine çekerek uzayı temizlerler. Peki, karadeliklerin arkalarında ne vardır? Karadeliklerin içlerine çektiği madde ve enerjiyi püskürten ve adına akdelikler adı verilen kısımlar yer almaktadır. Akdeliklerin açıldığı kısımlar ise bizim evrenimize paralel olan evrenler sistemidir.KAYNAKÇA1-Isaac Asimov'un eserleri.2-Carl Sagan'ın eserleri.3-Taşkın Tuna'nın eserleri.
|